جورج ناتانيل كرزن ( مترجم : غلام على وحيد مازندرانى )

457

ايران وقضيهء ايران ( فارسي )

راست و چپ جبالى با ارتفاع 000 ، 10 تا 000 ، 12 پا هست كه ما همهء آنها را وقتى كه تازه ورقهء نازك برف بر آنها باريده بود مشاهده كرديم ، اما چه منظرهء عارى از حياتى چون غير از تهران كه در چندين ميلى واقع شده بود بقيه همه‌جا بيابان و بيغوله و زمينهاى خشك و خالى است و فقط گاهى در كنار و گوشه آبادى مختصرى در دامنه‌ها نيمه عيان است » . حوالى جنوبى - اينك به شرحى دربارهء نواحى جنوبى تهران ميپردازم و اين فصل را با مطالبى اجمالى راجع به تنها نقاطى كه در آن حدود جالب‌توجه است به پايان ميرسانم . مانند بارگاه شاه عبد العظيم ( ع ) و ويرانه‌هاى رى و جلگهء ورامين ، هر شهر ايرانى - خاصه پايتخت ايران - اگر با داشتن بقعهء امامزاده‌اى سرافراز و بنابراين محل زيارت و مورد علاقهء مردم نباشد كارش لنگ خواهد بود . از اين بابت خوشبختانه تهران بقعهء شاه عبد العظيم ( ع ) را دارد . اين مزار كه در زير گنبدى زرين واقع گرديده و من موقع ورودم به تهران از دور زرق و برق آن را ديده بودم مىگويند هرساله سيصد هزار نفر زائر دارد . استنباط من اين است كه بيشتر نويسندگان دربارهء هويت اين امامزاده ؟ ؟ ؟ ر سهل‌انگارى پيموده و آن را فقط به نام يكى از مقدسان اسلام ياد كرده‌اند ، ولى به نظر ميرسد كه دير زمانى پيش از ظهور اسلام هم آن‌جا محل باحرمتى به شمار ميرفته و مزار بانوئى از زمرهء مقدسان بوده كه شايد هم به همين مناسبت هنوز شاه عبد العظيم ( ع ) مورد علاقه و توجه خاص زنان است . بعد از فتح اسلام در اينجا امامزاده حمزه فرزند امام موسى كاظم ( ع ) دفن گرديده و بعد يكى از مقدسان به نام ابو القاسم عبد العظيم ( ع ) را كه از خطر خليفه المتوكل فرار كرده بود و پنهانى در رى ميزيسته تا در حدود سال 861 هجرى قمرى درگذشته و رفته‌رفته شهرت وى نام امامزاده را تحت الشعاع قرار داد .